Masterplan Bonheiden-centrum

De trend naar compacter wonen zet zich ook in Bonheiden door, met de bouw van verschillende appartementen in de dorpskern. Daarom werkte het gemeentebestuur een wensbeeld uit voor de toekomst, het masterplan ‘Bonheiden-centrum’.

RUP Bonheiden-centrum

In 2016 startte Bonheiden met de opmaak van een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) om de verdichting van onze gemeente op een kwaliteitsvolle manier te laten verlopen. Er werden 3 informele overlegmomenten met bewoners, handelaars en gebruikers georganiseerd om te luisteren naar hun mening. Daarna werden de adviesinstanties en de bevolking geraadpleegd over de proces- en startnota. Een aantal ideeën en opmerkingen werden meegenomen in de scopingnota.

Meer informatie over dit RUP vind je op www.bonheiden.be/rup2

Waarom een masterplan?

Een ruimtelijk uitvoeringsplan heeft enkele beperkingen: de opmaak neemt veel tijd in beslag en voorstellen voor de inrichting van de publieke ruimte kunnen niet meegenomen worden. Daarom werd eerst gewerkt aan de opmaak van een masterplan voor de zone langs de centrale as Mechelsesteenweg-Dorp-Rijmenamseweg, (tussen de Poverstraat en de parking aan de Wissel) en het Kerkplein. De ambities van het masterplan worden wel nog mee vastgelegd in het RUP.

Het masterplan focust zich in eerste instantie op de herinrichting van het publiek domein langs de rijbaan. Deze hervorming zal stapsgewijs gebeuren. Het gemeentelijk mobiliteitsplan, dat momenteel in opmaak is, zal definitieve uitspraken doen in functie van inrichting van de rijbaan, zoals afslagstroken, verkeerslichten enz.

Een groen centrum

Het centrum van Bonheiden zag er vroeger helemaal anders uit. Er waren verschillende voortuinen in de dorpskern, doorzichten naar achterliggende tuinen en een groen kerkhofplein rond de kerk. De bebouwing bestond voornamelijk uit kleinschalige gebouwen met
maximum twee bouwlagen en een schuin dak. Door de jaren heen ontstonden er een aantal ruimtelijke knelpunten. Het kerkhofplein is nu een volledig verhard parkeerplein. Appartementen vormen een gesloten wand langs de centrale doorgangsas met geen ruimte of zicht op groen. De fiets- en voetpaden zijn ondertussen ook op een aantal plaatsen te smal.

Toch zijn er nog een aantal kwaliteiten aanwezig die we willen bewaren. Er zijn nog enkele groene tuinen die ademruimte geven in het straatbeeld, sommige eengezinswoningen getuigen nog van de historische bebouwingsvorm en materiaalkeuze en langs de as en rond het Kerkplein staan nog een aantal historische panden.

Kwalitatieve publieke ruimte

Het is de bedoeling van het masterplan om een kwalitatieve inrichting van de publieke ruimte te
bekomen. Dit willen we realiseren door:

  • de rijbaan in asfalt maximaal te behouden;
  • ruimte te creëren voor zwakke weggebruikers met voldoende brede voet- en fietspaden en veilige oversteekplaatsen ter hoogte van een aantal strategische plaatsen;
  • het rioleringsstelsel en nutsleidingen te behouden;
  • voldoende groen te voorzien op het Kerkplein, de parking aan de Wissel en langs de centrale as. Dit kan onder andere door de bouwlijn naar achteren te schuiven waardoor er ruimte vrijkomt voor lineaire groenstructuren zoals voortuinstroken en laanbomen.

De kleine eengezinswoningen in onze dorpskern worden stelselmatig vervangen door grote
appartementsgebouwen. Daarom werden in het masterplan randvoorwaarden voor zulke private
ontwikkelingen opgesteld. Met groene voorgevels en groendaken kunnen ook deze projecten zorgen voor groene accenten in de dorpskern. Daarnaast willen we in de toekomst ook rijwoningen inzetten als verdichting, als er toch nog gekozen wordt voor appartementen, dan
zal dit gebeuren op weloverwogen plaatsen.

De randvoorwaarden die in het masterplan opgenomen zijn voor private projecten en in de toekomst opgelegd kunnen worden in vergunningen zijn:

  • de bouwlijn achteruit schuiven;
  • bijkomende parkeerplaatsen voorzien binnen het project zodat een deel van het openbaar domein wordt ontzien van parkeerdruk;
  • publiek domein aanleggen buiten de projectzone;
  • groene doorzichten tussen zijgevels voorzien;
  • een minimale gronddekking aanbrengen van 1m voor groenzones bovenop ondergrondse parkings;
  • de initiële investeringskost van een systeem voor deelmobiliteit door de projectontwikkelaar op zich laten nemen.

Vandaag dient het Kerkplein als parkeerruimte. Door de parkeerplaatsen te herorganiseren komt er plaats vrij voor een kwalitatieve groene verblijfsruimte. Deze herinrichting wordt gefaseerd uitgewerkt waarbij het aantal parkeerplaatsen stelselmatig afneemt en de groene ruimte toeneemt. Dit is echter pas mogelijk wanneer in nieuwe projecten publieke parkeerplaatsen worden voorzien.

Luchtkwaliteit verbeteren

Het Departement Omgeving van de Vlaamse Overheid gaf in 2019 enkele aanbevelingen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Deze aanbevelingen werden meegenomen in het masterplan, aangezien de leefomgeving mee een rol speelt in de schade van uitlaatgassen.

In een smalle straat met hoge bebouwing worden uitlaatgassen slechter verdund en kan de
luchtvervuiling zich opstapelen. Zo’n straat noemt men een ‘street canyon’. Als de wind loodrecht invalt op een ‘street canyon’ ontstaat er in die straat een wervel die de aanvoer van verse lucht via de wind verhindert.

Om de ‘street canyon’ te doorbreken wordt in het masterplan de toekomstige bouwlijn, achteruit geschoven zodat de straat breder wordt. Er worden ook op verschillende plaatsen groene doorzichten voorzien. Als die onderbrekingen in de bebouwing op minstens 100m afstand van elkaar voorkomen, dan heeft dit een ventilerend effect op de luchtkwaliteit in de straat. Ook minder hoog bouwen vermindert het effect van de ‘street canyon’.

Het gemeentebestuur wil het autogebruik verminderen en fietsgebruik aanmoedigen. Een verminderd autogebruik zal ook een positief effect hebben op de luchtkwaliteit. Een duurzaam parkeerbeleid kan bijdragen aan die doelstelling zonder in te boeten aan de bereikbaarheid per auto. Op advies van het masterplan wordt in het kader van het gemeentelijk mobiliteitsplan een parkeerstudie gemaakt. Daarnaast willen we het gebruik van de wagen nog verder doen dalen door autodelen te stimuleren.

Een totaalpakket aan maatregelen wordt uitgewerkt om onze inwoners aan te sporen hun fiets te nemen: veilige en comfortabele fietspaden, fietsparkeervoorzieningen, een betere doorstroming voor fietsers, hoogwaardige deelsystemen enz. Het masterplan voorziet voldoende ruimte voor de fietsers door middenbermen te vermijden.

Het gemeentebestuur zal het masterplan ‘Bonheidencentrum’ gebruiken om vergunningsaanvragen te beoordelen.

maandag 24 augustus 2020 10.47 u.